انواع بی حسی دندانپزشکی کدام است؟

امروزه هیچ‌گونه عمل دندانپزشکی بدون استفاده از انواع بی حسی دندان، قابل‌تصور نیست. از ساده‌ترین کارها تا پیچیده‌ترین جراحی‌هایی که برای سلامت یا زیبایی دندان‌ها انجام می‌شوند، نیازمند استفاده از داروهای بی‌حسی است تا مراجعه‌کننده، احساس درد یا ناراحتی نداشته باشد. درگذشته که استفاده از داروهای بی‌حسی رایج نبود، کشیدن دندان یا هرگونه عمل دیگری می‌توانست با درد فیزیکی و البته آسیب‌های روانی زیادی همراه باشد، اما خوشبختانه به لطف داروهای بی‌حسی، در عصر حاضر مراجعه به دندانپزشکی از آسان‌ترین و خوشایندترین تجربه‌ها است.

سوالی که اکنون مطرح می‌شود این است که اصلا انواع بی حسی دندان کدام هستند؟ در این مطلب از میخک دنتال دقیقا می‌خواهیم به همین سوال پاسخ دهیم. اگر می‌خواهید تجربه امن و مطمئنی از مراجعه به دندانپزشکی برای امور مختلف داشته باشید، لازم است که بهترین بی‌حسی لازم برای خود را بشناسید، با ما همراه باشید تا با انواع آن آشنا شده و از ویژگی‌های هر یک اطلاع کسب کنید.

انواع بی حسی دندان پزشکی کدام است؟

امروزه در مراکز تخصصی دندانپزشکی از انواع بی حسی دندان مختلفی استفاده می‌شود. این موارد شامل مدل‌های مختلفی از تجهیزات بی حسی دندان هستند و هر کدام نیز ویژگی‌های خاص خودشان را دارند. به‌طور خلاصه روش‌های مختلف بی حسی دندان به‌صورت زیر است:

• آمپول بی حسی 
• اسپری بی حسی دندان
• ژل بی حسی
• بی حسی موضعی
• دندانپزشکی آرام‌بخش
• گاز اکسید نیتروژن
• داروی آرام بخش خوراکی
• IV آرام بخش

در ادامه هریک از موارد بالا را توضیح می‌دهیم.

آمپول بی حسی

آمپول‌ بی‌حسی دندان، رایج‌ترین نوع داروی بی‌حسی است که امروزه از آن برای اکثر بیماران استفاده می‌شود. آمپول‌های بی‌حسی خود دارای انواع مختلفی هستند و بسته به تشخیص پزشک و شرایط بیمار و پیچیدگی عمل، یک گزینه مناسب از میان آن‌ها انتخاب می‌شود. انواع تزریق بی حسی دندان شامل موارد زیر است:

• پراستفاده‌ترین نوع آن، لیدوکائین است که با ترکیب آدرنالین، ضربان قلب بیمار را افزایش می‌دهد. مدت‌زمان اثر بی‌حسی آن حدود 1-3 ساعت است.
• گزینه بعدی آرتیکائین است،  نفوذ خوبی به بافت استخوانی دارد و برای درمان‌های پیچیده‌تر مثل جراحی‌های دندانی، ایمپلنت یا عصب‌کشی دندان‌های پایین مناسب است. اثرگذاری آن کوتاه‌تر از لیدوکائین است. گاهی از آن برای کشیدن دندان عقل نیز استفاده می‌شود.

• مپیواکائین گزینه بعدی است، بدون اپی‌نفرین استفاده می‌شود و برای بیماران قلبی مناسب است. اثر آن متوسط و برای درمان‌های کوتاه‌مدت مناسب است.

• از گزینه‌های کمتر رایج می‌توان به پریلوکائین اشاره کرد؛ در موارد نادر و برای بیمارانی که به برخی از داروها حساسیت دارند تجویز می‌شود.

• بوپیواکائین قوی‌ترین گزینه است و تا 8 ساعت اثر بی‌حسی دارد. برای جراحی‌های طولانی و سنگین از آن استفاده می‌شود و برای موارد ساده و خفیف کاربرد ندارد.

اگر کنجکاو هستید که بدانید عوارض آمپول بی حسی دندان چیست، در جواب باید بگوییم که آمپول بی‌حسی دندان اغلب عوارض جانبی خاصی ندارد، اما در برخی موارد خاص و نادر، ممکن است باعث عوارضی مانند حساسیت، لکنت زبان، عفونت لثه، تپش قلب، ناتوانی در پلک زدن و گاز گرفتن لب شود؛ که البته این موارد همگی موقت هستند و بعد از مدتی برطرف خواهند شد.

اسپری بی حسی

به‌عنوان یکی دیگر از انواع بی حسی های دندان باید به اسپری‌های بی‌حسی اشاره کرد. اسپری بی حسی دندان، یک روش بی‌حسی موضعی است که برای کاهش درد در حین درمان‌های دندانپزشکی استفاده می‌شود. خیلی از افراد کنجکاو هستند که بدانند بهترین اسپری بی حسی دندان کدام است؟ در جواب باید اسپری لیدوکائین 10 درصد را معرفی کرد. بعد از آن، اسپری‌های حاوی بیزوکائین 20 درصد نیز گزینه مناسبی هستند.

• این اسپری، اعصاب ناحیه مورد نظر را بی‌حس می‌کند و باعث می‌شود که بیمار در طول درمان، هیچ دردی احساس نکند.
• اسپری بی‌حسی دندان، معمولا برای درمان دردهای دندانی، پیشگیری از درد در حین جراحی دندان و بیوپسی استفاده می‌شود.
• عوارض جانبی اسپری بی‌حسی دندان، اغلب خفیف و موقتی بوده و شامل احساس سوزش، درد و حس عجیب و غریب پس از بی‌حسی هستند. در برخی موارد نیز ممکن است بیمار دچار سرگیجه، تاری دید و سردرد شود.

ژل بی حسی دندان

ژل بی‌حسی دندان، یک ماده بی‌حسی موضعی است که برای کاهش درد در حین درمان‌های دندانپزشکی استفاده می‌شود.

• این ژل، با مالیدن بر روی لثه، اعصاب ناحیه مورد نظر را بی‌حس می‌کند و باعث می‌شود که بیمار در طول درمان، هیچ دردی احساس نکند.
• ژل بی‌حسی موضعی دندان که از انواع بی حسی دندان به‌شمار می‌آید، در بیشتر مواقع برای بی‌حسی موضعی پیش از تزریق داروی بی‌حسی اصلی به لثه، مورداستفاده قرار می‌گیرد.
• ژل‌های بی‌حسی معمولا عوارض نادری دارند، به حدی که می‌توان آن‌ها را تقریبا بدون عارضه جانبی در نظر گرفت. تنها عارضه‌ای که این ژل‌ها ممکن است به همراه داشته باشند، ایجاد طعم تلخی در دهان است.

بی حسی موضعی یا (Local Anesthesia)

اگر بخواهیم انواع بی حسی در دندانپزشکی را در دسته‌بندی‌های متفاوتی تقسیم‌بندی کنیم، بی‌حسی موضعی یکی از آن‌ها خواهد بود. بی‌حسی موضعی رایج‌ترین شکل بی‌حس کردن دندان در کلینیک‌های دندانپزشکی است و کمک می‌کند که بیمار در طول عمل، تقریبا چیزی حس نکند. احتمالا قبلا بی‌حسی موضعی را خودتان در مواردی مانند کشیدن دندان ساده تجربه کرده‌اید.

• در این شیوه ماده بی‌حس کننده به خط لثه تزریق و ناحیه مورد نظر در عرض چند دقیقه کاملا بی‌حس می‌شود.
• در حالی که بیمار کاملا هوشیار و آرام است، در طول عمل کاملا بدون حس درد خواهد بود. از آنجا که روش‌های دندانپزشکی اغلب سریع و سرپایی هستند، در بیشتر موارد، بی‌حسی موضعی برای این اعمال به کار می‌رود.

دندانپزشکی آرام‌بخش یا (Sedation Dentistry)

دندانپزشکی تحت سدیشن یا دندانپزشکی آرام‌بخش، روشی پیشرفته برای کنترل اضطراب، استرس و درد در درمان‌های دندانپزشکی است. در این روش، از داروهای آرام‌بخش استفاده می‌شود تا بیمار حالتی آرام و خواب‌آلود پیدا کند، اما معمولاً هوشیار باقی می‌ماند و می‌تواند به دندانپزشک پاسخ دهد. برخلاف بیهوشی عمومی، بیمار تنفس مستقل دارد به همین دلیل ریسک آن کمتر است.

این روش از انواع بی حسی دندان، برای افراد با فوبیای شدید دندانپزشکی، کودکانی که همکاری نمی‌کنند، بیماران با رفلکس تهوع قوی (گگ رفلکس)، افراد دارای معلولیت یا نیازهای ویژه و همچنین در درمان‌های طولانی مانند کشیدن دندان عقل نهفته یا چندین عمل مختلف در یک جلسه دندانپزشکی، ایدئال است. سدیشن کمک می‌کند بیمار بدون خاطره ناخوشایند، درمان را پشت سر بگذارد.

کاربرد اکسید نیتروژن (Nitrous Oxide)

یکی از انواع داروی بی حسی دندان در دندانپزشکی آرام‌بخش، اکسید نیتروژن است. نیتروس اکسید معروف به گاز خنده، یک گاز بی‌رنگ با بوی شیرین ملایم است که به‌عنوان یک عامل آرام‌بخش و بی‌حس‌کننده خفیف در دندانپزشکی کاربرد گسترده‌ای دارد. در دندانپزشکی تحت سدیشن، این گاز با اکسیژن مخلوط شده و از طریق ماسک بینی به بیمار داده می‌شود. استنشاق آن باعث ایجاد حالتی از آرامش عمیق، سرخوشی، کاهش اضطراب و درد می‌شود، بدون اینکه بیمار کاملاً بیهوش شود؛ به همین دلیل همچنان بتواند به گفته‌های دندانپزشک واکنش نشان دهد. اثر این گاز بسیار سریع آغاز می‌شود و بعد از برداشتن ماسک، به همان سرعت از بین می‌رود.

آرامبخش IV

آرامبخش IV (Intravenous Sedation یا سدیشن وریدی) یکی از روش‌های پیشرفته سدیشن در دندانپزشکی است که داروهای آرام‌بخش مستقیماً از طریق رگ (ورید) به مراجعه‌کننده تزریق می‌شوند. این روش باعث ایجاد حالتی از آرامش عمیق یا خواب‌آلود می‌شود. اثر آن از گاز خنده بیشتر است، اما هنوز بیمار هوشیار باقی می‌ماند، تنفس مستقل دارد و می‌تواند به دندانپزشک واکنش نشان دهد؛ اما اغلب خاطره‌ای از درمان به یاد نخواهد داشت. این روش از بیهوشی عمومی امن‌تر است، اما باید تحت نظارت فرد متخصص و آموزش‌دیده انجام شود. از داروهای رایج در آن می‌توان به میدازولام و پروپوفول اشاره کرد.

داروهای آرام بخش خوراکی

یکی دیگر از انواع بی حسی برای دندان، استفاده از داروهای آرام‌بخش خوراکی است. دندانپزشک به‌عنوان آرام بخش خوراکی معمولا داروی خوراکی هالسیون قبل از عمل ارائه می‌دهند. این دارو آرامبخشی با قدرت عمل متوسط تا عمیق است که باعث به خواب رفتن ملایم بیمار حین عمل می‌شود. با توجه به دز و تاثیرات این دارو، بیدار شدن پس از عمل نیز به‌راحتی صورت می‌گیرد.

سخن پایانی

انواع بی حس کردن دندان‌ در مراکز دندانپزشکی متفاوت است که بسته به نوع عملی که قرار است بر روی دندان‌ها صورت بگیرد، انتخاب و اعمال می‌شود. انتخاب روش بی حسی از میان انواع بی حسی دندان بنابر صلاح‌دید دندانپزشک و با توجه به شرایط و سن بیمار و نوع و شدت عمل مورد نظر صورت می‌گیرد. برای اطمینان از انتخاب بهینه این روش، لازم است بیمار پیش از انجام عملیات دندانپزشکی شرایط خود را با دندانپزشک یا کلینیک مربوطه در میان بگذارد.

در این مطلب از مجله میخک برای شما از انواع بی حسی دندان صحبت کردیم و همچنین جزئیات لازم مربوط به هر یک از این روش‌ها را با شما در میان گذاشتم. اگر برای کسب اطلاعات بیشتر نیاز به مشاوره دارید یا می‌خواهید وام دندانپزشکی بدون چک دریافت کنید، کافی است با کارشناسان ما در ارتباط باشید. شبکه میخک همچنین امکان پرداخت قسطی خدمات دندانپزشکی را برای شما فراهم کرده است تا بتوانید بدون فشار اقتصادی سلامت دهان و دندان خود را تضمین کنید.